KBSD Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Hoplamaz, kazan ve basınçlı kap sektörünün son yıllarda yalnızca büyümediğini, aynı zamanda teknoloji ve mühendislik odaklı bir dönüşüm yaşadığını vurguluyor. TÜİK verilerine göre son beş yılda yaklaşık dokuz kat büyüyen sektör, artan katma değeri ve ihracat potansiyeliyle Türkiye sanayisinin stratejik alanlarından biri haline geldi. Hoplamaz, yerli üretimin desteklenmesi, rekabet gücünün korunması ve yeni ihracat pazarlarının geliştirilmesinin sektörün önümüzdeki dönemdeki en kritik gündem başlıkları olduğunu belirtiyor.
2025 Yılını Sektörünüz Özelinde Nasıl Değerlendirirsiniz?
2025 yılı, kazan ve basınçlı kap sektörü için verilerle de doğrulanan güçlü bir büyüme ve dönüşüm yılı oldu. TÜİK verilerine göre buhar üretim kazanları alt sektöründe (NACE 25.21.13) 2025 yılı cirosu 13,7 milyar TL’ye, üretim değeri ise 14,0 milyar TL’ye ulaştı. Bu rakamlar, 2020 yılındaki 1,5 milyar TL ciro ve 1,4 milyar TL üretim değeriyle kıyaslandığında, yalnızca 5 yılda yaklaşık dokuz kata yaklaşan bir büyümeyi yansıtıyor.
Üstelik bu büyüme kitlesel değil, niteliksel bir büyüme. Girişim sayısı 2020’deki 121’den 2024 itibarıyla 157’ye çıkmış olsa da sektöre girişin önündeki teknik engeller, mühendislik gereksinimleri ve regülasyon yükümlülükleri doğal bir filtre işlevi görmeye devam ediyor. Pazar derinleşiyor; büyüme, fiyat baskısıyla değil değer artışıyla gerçekleşiyor. Firma sayısı yavaş artarken ciro çok daha hızlı artmış, bu da firma başına düşen ekonomik büyüklüğün belirgin biçimde yükseldiğine işaret ediyor.
İstihdam cephesinde de dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor: Ciro ve üretim değeri büyük artışlar kaydederken çalışan sayısı neredeyse sabit seyretti. Bu durum, sektörün emek yoğun üretimden bilgi ve mühendislik yoğun üretime geçtiğini, otomasyon ve teknoloji yatırımlarının karşılığını almaya başladığını açıkça gösteriyor. Kişi başı katma değer her geçen yıl artmaya devam etti.
Buhar Üretim Kazanları — Temel Göstergeler (2020–2025)
| Yıl | Girişim Sayısı | Ciro (Milyar TL) | Üretim Değeri (Milyar TL) | Çalışan Sayısı |
| 2020 | 121 | 1,5 | 1,4 | 3.064 |
| 2021 | 123 | 2,1 | 2,1 | 3.110 |
| 2022 | 130 | 3,7 | 4,3 | 3.115 |
| 2023 | 131 | 7,4 | 7,9 | 3.267 |
| 2024 | 157 | 10,3 | 10,6 | 3.257 |
| 2025 | — | 13,7 | 14,0 | 3.193 |
Kaynak: TÜİK – YSHİ, NACE 25.21.13 Buhar Üretim Kazanları.
Geride Kalan Yılda Sektörünüzün En Önemli Sorun Başlıkları Hangileriydi?
2025 yılında sektörümüzü etkileyen başlıca sorunlar ve geliştirdiğimiz çözüm yaklaşımları şöyle özetlenebilir:
1. Ülkemizin Ekonomik Koşullarının Sektöre Yansımaları
Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik konjonktür, başta yüksek enflasyon ve döviz kuru oynaklığı olmak üzere üreticileri doğrudan etkiledi. Artan finansman maliyetleri, yatırım kararlarının ertelenmesine ve işletme sermayesi baskısının derinleşmesine yol açtı. Üretim planlamasındaki belirsizlik, hem sipariş yönetimini hem de tedarikçi ilişkilerini güçleştirdi.
2. Yerli Ürün Kullanımının Teşvik Edilmesi
Kamu projelerinde ithal ürünlerin yoğun kullanımı, yerli üreticilerin rekabet gücünü kısıtlamayı sürdürdü. Tercih edilen her ithal ürün, yurt dışına döviz çıkışına yol açarken yerli üreticiyi pazar dışına itiyor; fabrikalarımızın üretim kapasitesi atıl kalıyor, istihdam daralıyor ve ülkemizin döviz rezervleri gereksiz yere eriyor. Oysa aynı kalitede ve çoğu zaman daha rekabetçi fiyatlarla üretim yapabilen yerli sanayicilerimiz, bu süreçte hem ekonomik hem de rekabetçi anlamda ciddi kayıplar yaşıyor.
3. Döviz kurunun sabit kalması
Çalışan ücretleri ve genel giderlerin TL bazında hızla artmasına karşın döviz kurunun bu yükselişi karşılayacak düzeyde hareket etmemesi, 2025 yılının rekabet sorunlarından birini doğurdu. Avrupa ve Çin firmalarına kıyasla sahip olduğumuz maliyet avantajı eridi, ihracat fiyatlarımız döviz bazında rekabetçiliğini yitirdi.
Makine Sektörünün Hâlâ Çözüm Beklediği Sorunlar Nelerdir? 2026 Yılında Odaklanacağınız Ana Başlıklar Neler Olacak?
Sektörümüzün yapısal dönüşümü sürerken bazı kritik başlıklar gündemdeki yerini korumaktadır. Katma değer verilerine bakıldığında tablo çarpıcıdır: Buhar kazanı imalatında katma değer 2020’deki 0,4 milyar TL’den 2024’te 3,4 milyar TL’ye yükselerek 8,5 kat arttı. Bu sektör henüz doygun değil; know-how arttıkça katma değer daha da yukarı gidecek, yerli üretici için ithalat ikamesi potansiyeli son derece yüksek. 2026’da odaklanacağımız ana başlıklar şunlardır:
1. Yerel Üretimin ve Yerli Markaların Güçlendirilmesi
Kamu ve özel sektör projelerinde yerli ürünlerin tercih edilmesini destekleyen mevzuat düzenlemeleri ve bilinçlendirme faaliyetleri kararlılıkla sürdürülecek. Sektörümüzün teknik bariyer ve mühendislik gereksinimleri sayesinde oluşan doğal pazar yapısı, yerli üreticiler için güçlü ve istikrarlı bir rekabet zemini sunuyor.
2. İhracatın Artırılması ve Alternatif Pazarlar
Orta Doğu ve Afrika’da hızla gelişen enerji ve sanayi altyapıları, enerji verimli kazan çözümlerimiz için önemli bir talep potansiyeli barındırıyor. Güney Amerika da önümüzdeki dönemde odaklanacağımız yeni pazarlar arasında yer alıyor. Uluslararası fuarlara aktif katılım ve B2B iş birliği forumları bu süreçte kilit rol oynayacak.
Buhar Üretim Kazanları — Katma Değer Gelişimi (2020–2024)
| Yıl | Ciro (Milyar TL) | Üretim Değeri (Milyar TL) | Katma Değer (Milyar TL) |
| 2020 | 1,5 | 1,4 | 0,4 |
| 2021 | 2,1 | 2,1 | 0,5 |
| 2022 | 3,7 | 4,3 | 1,2 |
| 2023 | 7,4 | 7,9 | 1,8 |
| 2024 | 10,3 | 10,6 | 3,4 |
Kaynak: TÜİK – YSHİ, NACE 25.21.13. Katma değerde 2020–2024 arasında 8,5 kat artış gerçekleşmiştir
